U kunt een afspraak maken met Peter van Doorn:

Coimbra: 06 en 07 maart 2012;

Lagos: 12 en 13 maart 2012;

Albufeira: 14 en 15 maart 2012;

Porto: 19 en 20 maart 2012;

En uiteraard in ons kantoor in Lissabon.

U en de Finanças: aangifte inkomstenbelasting 2009

In de eerste maanden van het jaar vallen in Nederland de bekende blauwe envelop op de deur mat: de uitnodiging van de belastingdienst om uw aangifte inkomstenbelasting tijdig in te sturen. Ook  buiten de landsgrenzen van Nederland wordt de blauwe envelop ontvangen. Dit is een teken dat de belastingdienst zeker een aangifte van u verwacht.
De Portugese belastingdienst (Finanças) verstuurt, tot nu toe, geen uitnodigingen. Zowel in Portugal als in Nederland is het de plicht van de belastingplichtige een correcte aangifte in te sturen. Ik beperkt me alleen voor het indienen van een aangifte inkostenbelasting in Portugal.

Wie wordt er geacht een aangifte in te dienen?
U wordt geacht een aangifte inkomstenbelasting in Portugal in te dienen als u hier fiscaal resident bent. U wordt beschouwd fiscaal resident te zijn als:
1) u langer dan 183 dagen per kalenderjaar in het territorium Portugal verblijft; of
2) u op 31-12 in het territorium Portugal bent met de intentie om langere tijd te blijven, indien u in dat kalenderjaar minder dan 183 dagen in Portugal geweest bent.
Ook een niet fiscaal resident wordt geacht een aangifte in te sturen als deze bijvoorbeeld onroerend goed verkocht heeft in het kalenderjaar 2009.

Wat moet er ingediend worden?
De basis van de aangifte is formulier modelo 3, en deze heeft verscheidene bijlagen (anexos). Een fiscaal resident wordt geacht zijn gehele wereldinkomen op te geven. En een niet fiscaal resident alleen de transactie die belast wordt in het territorium Portugal. Anexo A is voor inkomen uit loondienst en pensioen, anexo B is voor zelfstandige met eenvoudige boekhouding, anexo C is voor zelfstandige met georganiseerde boekhouding, anexo E is voor inkomen uit kapitaal, anexo F inkomen uit verhuur van onroerend goed, anexo G is voor de aangifte van de mais- of menos-valias (waardevermeerdering/-vermindering van aandelen, onroerend goed, etc) en andere toename van uw vermogen, op anexo H worden de fiscale aftrekposten vermeld, en op anexo J komen alle inkomsten uit het buitenland.
Voorbeeld: als u inkomen uit pensioen en rente heeft vanuit Nederland, dan vult u het formulier modelo 3 en anexo J in.

Hoe kan ik de aangifte indienen?
Er zijn 2 mogelijkheden om de aangifte in te dienen: op papier of via internet. De papieren aangifte kunt bij iedere finanças indienen. Voor het indienen via internet heeft u een toegangscode (= Senha) nodig. Deze kan aangevraagd worden op de site van de finanças www.portaldasfinancas.gov.pt. Iedere contribuinte (belastingplichtige) heeft een persoonlijke pagina wat alleen met deze code ingezien kan worden.

Wanneer moet de aangifte ingediend worden?
De aangiften worden ingedeeld in 2 fasen: fase 1 voor inkomen alleen uit loondienst en pensioen, en fase 2 is voor alle overige inkomsten.
Voor het indienen van fase 1 kan de papieren aangifte 2009 tussen 01/02 en 15/03/2010 ingediend worden bij de kantoren van de finanças. Het indienen via internet van fase 1 kan tussen 10/03 en 15/04/2010.
Fase 2 kan op papier ingeleverd worden tussen 16/03 en 30/04/2010. Via internet tussen 16/04 en 25/05/2010.
Voorbeeld: als u inkomen uit pensioen en rente, dan kunt u in de 2e fase de aangifte indienen.

Fiscale aftrekposten voor 2009:
algemene aftrekbare som: € 247,50 per persoon, per kind <3 jaar € 360, >3 jaar € 180,-.
ziektekosten: 30% van de totale som aan ziektekosten die niet (volledig) vergoed worden door een ziektekostenverzekering.
ziektekostenverzekering: de premie van de betaalde ziektekostenverzekering die uitsluitend het risico van ziekte dekken, wordt 30% in mindering gebracht, met een maximum van € 84 per volwassene en € 42 per kind.
levensverzekering (ongevallenverzekering): van de betaalde premie is 25% aftrekbaar met een maximum van € 64,- per persoon.
hypotheek en huur: hiervan is 30% aftrekbaar met een maximum van € 586,-.
uitgaven in verband met onderwijs van u of uw kinderen: 30% aftrekbaar met een maximum van € 720,-, en dit bedrag is te verhogen als de uitgaven betrekking hebben op de opleiding van uw kinderen, met € 135,- per kind.
donaties aan overheidsinstanties, kerken of sociale instellingen;
uitgaven in verband met verzorgingstehuis (tot 3e graad);
investeringen in alternatieve energie;
PPR: pensioenopbouw bij een Portugese bank;
Aanschafkosten van een PC, specifieke randvoorwaarde van toepassing.

De tarieven voor 2009:
van 0,- tot 4.755,-        10,5%         correctiefactor              0,00
van 4.755,- tot 7.192,-    13,0%        correctiefactor           118,87
van 7.192,- tot 17.836,-    23,5%        correctiefactor           874,04
van 17.836,- tot 41.021,-    34,0%        correctiefactor        2.746,82
van 41.021,- tot 59.450,-    36,5%        correctiefactor        3.772,34
van 59.450,- tot 64.110,-    40,0%        correctiefactor        5.853,09
meerdere boven 64.110,-    42,0%        correctiefactor        7.135,31

Meest voorkomende vragen:
Is er uitstel mogelijk voor het insturen van de aangifte in Portugal? Uitstel is niet mogelijk. Te laat insturen is boete.
Wanneer valt de aanslag in de bus? Fase 1 zal in het algemeen in de maand juni/juli komen en fase 2 zal in augustus/september in de bus vallen.
Is de ontvangen aanslag definitief? Nee, er kan nog een controle plaatsvinden. De finanças heeft hier 5 jaar voor.
Is een inspectie van mijn aangifte mogelijk? Ja, zou kunnen. U ontvangt allereerst een brief met het verzoek om persoonlijk alle documenten van de opgevoerde fiscale aftrekposten te laten zien.
Krijg ik belasting terug in Portugal? Als er geen bron- of voorheffing is ingehouden in Portugal, krijgt u geen belasting terug.

Tot zover de aangifte inkomstenbelasting 2009 in Portugal.

Peter van Doorn
Técnico Oficial de Contas

Dit artikel is onderhevig aan wetswijzigingen.

U en de Finanças: Ondernemersvorm in Portugal: eenmanszaak met georganiseerde boekhouding.

In de afgelopen maanden heb ik u geïnformeerd over de inkomenscategorieën A: inkomen uit arbeid, H: inkomen uit pensioen, lijfrente en alimentatie en B: inkomen uit zelfstandige arbeid en vrije beroepen (de éénmanszaak).
Resteren nog de volgende categorieën:
Categorie E: inkomen uit kapitaal
Categorie F: inkomen uit onroerend goed
Categorie G: inkomen uit vermogensvermeerdering

Categorie E: inkomsten uit kapitaal en economisch behaalde voordelen:
De meest voorkomende inkomsten uit deze categorie zijn de ontvangen rente en dividend.

Wat is rente? Rente, interest of intrest, is de vergoeding die iemand ontvangt voor het uitlenen van zijn of haar geld en die betaald wordt door degene die het geld leent. Een bekende vorm is de rente die consumenten ontvangen (creditrente of spaarrente) of betalen (debetrente) op een rekening bij een bank. In categorie E is alleen de ontvangen rente van de belastingplichtige van toepassing.

En wat is dividend? Het dividend is de betaling van een onderneming aan haar aandeelhouders, hoofdzakelijk na het boekjaar afgesloten te hebben met winst. Dividend wordt ook wel winstuitkering genoemd. Deze kan uitgekeerd worden in contanten (cashdividend) en/of in aandelen (stockdividend).

De Portugese Inkomstenbelastingwetgeving kent niet zoals in Nederland het box 3 principe: de vermogensrendementsheffing van 1,2% over het gemiddelde vermogen, het fictief inkomen, ongeacht wat het werkelijke behaalde rendement over het vermogen is geweest.
In Portugal worden over de werkelijke inkomsten over het kapitaal belasting berekend. Volgens het belastingverdrag ter voorkoming van dubbele heffing tussen Nederland en Portugal mag de in Nederland geheven belasting 10% van het bruto bedrag niet overschrijden, zowel bij rente (artikel 11 lid 2) als bij dividend (artikel 10 lid 2).

Rente:
Het werkelijk bedrag bruto (voor bronheffing) wordt bij de overige inkomenscomponenten opgeteld.
In Nederland wordt bij rente (nog) geen bronheffing ingehouden. In Portugal daarentegen wordt bij een resident 20% voorheffing ingehouden als uw bank rente aan u betaald.
Bij het indienen van de aangifte (als er bronheffing is ingehouden) heeft u de optie om dit te laten zoals het is. Met andere woorden u betaald 20% belasting over de ontvangen rente. Indien u hiervoor niet voor kiest, dan wordt het bruto bedrag meegenomen in uw belastbaar inkomen en de ingehouden 20% wordt dan als een voorheffing gezien.
De keuze rechtvaardigt zich als uw gemiddelde belastingdruk lager is dan 20%, en zoals altijd geldt de baten voor de kosten uit gaan.

Dividend:
De Portugese fiscale wetgeving biedt 2 mogelijkheden om het dividend in de inkomstenbelasting te betrekken (wel met randvoorwaarden):
1) flat tax van 20%. Hierop mag de in Nederland betaalde bronheffing niet in mindering gebracht worden.
2) 50% van het dividend wordt bij de overige inkomenscomponenten opgeteld, waar over vervolgens belasting berekend wordt. Hierop mag in mindering gebracht worden de reeds betaalde 10% heffing in Nederland. Echter omdat er slechts 50% meegenomen wordt in de eindheffing aan de inkomenszijde, mag er slechts 50% van de betaalde belasting in NL in mindering gebracht worden.
Sedert 01/01/2007 wordt er bij dividenden voor buitenlands belastingplichtige 15% bronheffing ingehouden (voorheen 25%). Het teveel ingehouden belasting kan met een schriftelijk verzoek worden teruggevorderd bij de Nederlandse belastingdienst.

Een berekening vooraf aan het indienen van de aangifte in Portugal, zou verduidelijking moeten brengen over welke optie gekozen wordt.

Categorie F: inkomen uit onroerend goed:
De bekendste inkomen uit deze categorie is de verhuur van onroerend goed (huizen, appartementen, zakelijke gebouwen, etc). Als we spreken over huurinkomsten dan wordt hieronder verstaan het verhuren voor lange termijn, huurcontracten afgesloten conform de verhuurwetgeving (NRAU = Novo Regime do Arrendamento Urbano). Verhuur voor korte termijn (vakantiewoningen, Bed & Breakfast, etc) valt niet onder deze categorie, echter kan op een andere wijze (soms voordeliger) belast worden.

Op de ontvangen huurpenningen mogen enkele kosten in mindering gebracht worden. Deze zijn:

• Onroerend goed belasting
• elektriciteit
• vereniging van eigenaren (condominiumkosten)
• de portier van het gebouw
• reinigingskosten. Hieronder wordt ook verstaan de schoonmaak(st)er
• verzekering
• onderhoudskosten: geen verbouwingen of groot onderhoud wat als doel heeft om de waarde van het object te vergroten

Als deze kosten in mindering gebracht zijn, dan wordt het resultaat aan het belastbaar inkomen toegevoegd. Indien het resultaat negatief, dan wordt de inkomsten in deze categorie nihil.

Resteert nog categorie G welke in mijn volgend artikel ga toelichten.

Peter van Doorn
Técnico Oficial de Contas

Dit artikel is onderhevig aan wetswijzigingen.

U en de Finanças: Ondernemersvorm in Portugal: eenmanszaak met georganiseerde boekhouding.

In het vorige artikel heeft u kennis kunnen nemen van de eenmanszaak met vereenvoudigde boekhouding.

Eenmanszaak met georganiseerde boekhouding:
Om in het systeem van georganiseerde boekhouding te komen, mag men vrijwillig hiervoor kiezen (vooraf bij aanmelding van de activiteiten) of men is automatisch naar dit systeem gegaan als de limieten overschreden worden zoals aangegeven in het vorige artikel. Voor het voeren van de boekhouding heeft men een geregistreerd accountant nodig. De fiscale regels en wijze van administreren zijn identiek als bij een Limitada (B.V.).
Het belastbaar inkomen wordt bepaald door de werkelijke kosten in mindering te brengen op de werkelijk omzet. Hierdoor zou het kunnen voorkomen (vooral bij de start) dat de kosten hoger zijn dan de omzet en derhalve verlies gemaakt wordt. Bij de georganiseerde boekhouding kan men de (fiscale) verliezen in de toekomst compenseren (maximaal 6 jaar vooruit).

De eenmanszaak en de IVA (= Imposto sobre o Valor Acrescentado, Belasting over de Toegevoegde Waarde):
Ongeacht de gekozen vorm voor het bepalen van de inkomstenbelasting is in het algemeen de ondernemer IVA-plichtig als het inkomen op jaarbasis boven de € 10.000,-. Sommige activiteiten, bijvoorbeeld arts, zijn vrijgesteld van IVA ongeacht de hoogte van de omzet.
Bij import en export van goederen valt de ondernemer altijd onder de IVA-wetgeving, en is derhalve dan verplicht iedere drie maanden een IVA-verklaring in te sturen. Ook kan de IVA-verklaring maandelings ingezonden als men hiervoor vrijwillig kiest, of het is verplicht als de omzet per jaar hoger is dan € 650.000,-.

Oprichten van een eenmanszaak:
Het oprichten van een eenmanszaak is vrij eenvoudig. Zoals reeds aangegeven kunt u bij vereenvoudigde boekhouding dit zelf bij de finanças opzetten. Dit geschied onder uw eigen fiscale nummer. U kunt er voor kiezen om dit bij de balie van de finanças of via internet te regelen. De volgende vragen krijgt u voorgeschoteld: mag ik uw fiscale nummer en legitimatie, welke activiteit gaat u uitoefenen, hoeveel omzet schat u in op jaarbasis te gaan maken, en wilt u hier even tekenen.
De eenmanszaak kan maximaal 3 verschillende activiteiten uitoefenen. Deze worden aangegeven met een code uit de IRS-wetgeving (CIRS) en/of volgens de lijst van economische activiteiten (“a Classificação Portuguesa de Actividades Económicas”, afgekort CAE). De vraag hoeveel omzet u schat te gaan maken, wordt hoofdzakelijk gesteld om te bepalen of u IVA-plichtig bent, er van uitgaande dat de activiteiten van de ondernemer onderhevig zijn aan IVA. Zelf moet u aangeven als u wilt gaan im- of exporteren al dan niet alleen van EU-landen.
Een accountant moet de eenmanszaak met georganiseerde boekhouding aanmelden bij de finanças.

Segurança Social:
De ondernemer in de eenmanszaak heeft naast de finanças ook te maken met de Segurança Social, die verantwoordelijk is voor het innen en uitbetalen van de sociale verzekeringen. Voor het eerste 12 maanden van de eenmanszaak is de ondernemer vrijgesteld van betaling van premies, en toch wel al gebruik kunnen maken van de sociale zekerheden.
Als ondernemer in de eenmanszaak zijn er 2 mogelijkheden om verzekerd te zijn voor de volksverzekeringen: verplicht en uitgebreid (zie verder). De verplicht verzekering ben je verzekerd voor zwangerschap-/ouderschapsverlof, invaliditeit, ouderdom en overlijden. De uitgebreide versie wordt hierbij nog uitkering bij ziekte toegevoegd (met een 30 wachtdagen). In beide gevallen ben je niet verzekerd voor werkloosheid. Wel kun je gebruik van het openbare systeem van ziekenverzorging (centro de saude).
De premie wordt vastgesteld conform de schaal waarvoor men verzekerd wil zijn. Deze zijn:

ESCALÕES DE REMUNERAÇÕES INDEXADOS AO IAS/2009

PERCENTAGES:

Men is minimaal verplicht 25,4% van 1e schaal af te dragen, ongeacht hoe hoog de werkelijke inkomsten zijn.

Meer info: www.seg-social.pt

Peter van Doorn
Técnico Oficial de Contas

Dit artikel is onderhevig aan wetswijzigingen.

U en de Finanças: Ondernemersvorm in Portugal: éénmanszaak

In de vorige edities in de Blik op Portugal, hebben we de particulieren inkomsten uit tegenwoordige en vroegere arbeid, en de vermogensvermeerdering (categorie A, H en G) behandelt. Ik ga u nu meer vertellen hoe u eventuele commerciële activiteiten kunt organiseren in de inkomstenbelasting sfeer (categorie B).

In Portugal zijn er verschillende ondernemingsvormen aanwezig, waarvan dit de meest voorkomende zijn:
1)Eenmanszaak;
2)Sociedade por quotas (Limitada (Lda) of Unipessoal Lda), een B.V.;
3)Sociedade Anónima (S.A.), een N.V..

De eenmanszaak speelt zich in de inkomstenbelasting (código de IRS) af, terwijl de Sociedade por quotas en Sociedade Anónima onder de regels van de vennootschapsbelasting (código de IRC) en Wet op de Vennootschappen (Código das Sociedades Comerciais) vallen.

Hoe kan men een eenmanszaak organiseren?
Er zijn 2 verschillende vormen voor een eenmanszaak, gericht op de juridische aspecten ervan:
1)met onbeperkte aansprakelijkheid: spreekt voor zich, men is aansprakelijk voor zijn gehele privé vermogen en bezittingen;
2)met beperkte aansprakelijkheid: de E.I.R.L (= Estabelecimento Individual de Responsabilidade Limitada, eenmanszaak met beperkte aansprakelijkheid).

Om met de laatste te beginnen, de E.I.R.L., deze vorm wordt niet zo vaak benut omdat hij qua juridische aansprakelijkheid en wijze van organiseren (nagenoeg) geheel op een B.V. lijkt. Er is een minimum aan aandelenkapitaal verplicht, evenals de BV, van € 5.000,-.
Deze ondernemingsvorm valt te herkennen aan de toevoeging EIRL aan de naam, en heeft een fiscaal nummer startend met een 8. Ik bespreek deze vorm niet verder nu, later in een volgend artikel over de BV ga ik hier verder op in.

De andere vorm van de eenmanszaak, met onbeperkte aansprakelijkheid, is ondanks de onbeperkte aansprakelijkheid een ondernemingsvorm die veel gebruikt wordt. Dat komt doordat deze vorm een minimum aan formaliteiten heeft, en formeel een vrij makkelijke ondernemingsvorm is.

Vanuit de fiscale wetgeving, de código de IRS, Inkomstenbelastingwetgeving, zijn er 2 mogelijkheden om de administratie van de eenmanszaak te organiseren:
“Regime simplificado”: vereenvoudigde boekhouding;
“Base Contabilidade”: georganiseerde boekhouding.

Het verschil in de beide systemen is het tot stand komen van het belastbaar inkomen. Bij de vereenvoudigde boekhouding is een vast percentage van de omzet in dienstverlening of verkoop van goederen bepalend voor de vaststelling van het belastbaar inkomen, ongeacht hoe hoog de werkelijke kosten waren. En bij de georganiseerde boekhouding wordt de werkelijk gemaakte kosten afgezet tegen de werkelijke omzet.

Eenmanszaak met vereenvoudigde boekhouding:
Hiervoor is geen geregistreerd accountant (T.O.C. = Técnico Oficial de Contas) voor nodig. De ondernemer mag helemaal zelf aan zijn administratieve verplichtingen voldoen. Dit zijn de BTW aangifte en de aangifte inkomstenbelasting.

Voor de bepaling van zijn inkomen is de ondernemer verplicht zijn facturering correct te laten verlopen. Als de ondernemer alleen dienstverlening verricht dan is het uitschrijven van een “recibo verde”( groene kwitantie), welke bij de finanças te verkrijgen zijn, voldoende. Bij verkoop van goederen kan men gebruik maken van een factureringsprogramma, of van voorgedrukte facturen, welke bij een door de Staat geautoriseerde drukker gemaakt zijn.
Het totaal van de uitgeschreven recibos of facturen in een kalenderjaar is de totale omzet. Voor de bepaling van het uiteindelijk belastbaar inkomen, worden de volgende percentage gehanteerd: 20% voor de verkoop van goederen en producten en 70% voor de resterende inkomsten.
Voorbeelden: Rita heeft in een kalenderjaar € 7.000,- (exclusief BTW) aan recibos uitgeschreven voor haar dienstverlening aan derden. Haar belastbaar inkomen wordt dan 70% x € 7.000.- = € 4.900,-. Ander voorbeeld: João heeft voor € 25.000,- (exclusief BTW) aan goederen gefactureerd. Dan wordt zijn belastbaar inkomen 20% x € 25.000,- = € 5.000,-.
Zé heeft een garage. Op de factuur van Zé komt er een uitsplitsing voor van de gebruikte goederen en de arbeid (“mão de obra”). Op jaarbasis heeft hij voor € 20.000,- aan onderdelen gefactureerd en € 10.000,- aan arbeid. Zijn belastbaar inkomen wordt voor dat jaar: 20% x € 20.000,- + 70% x € 10.000,- = € 11.000,-. Dit moet hij uitsplitsen op zijn facturen.

Met andere woorden: de Portugese fiscale wetgeving hanteert hier fictieve percentages voor de bepaling van de werkelijke kosten, ongeacht hoe hoog of laag deze zijn.
Uiteraard kan van dit systeem niet ongelimiteerd worden gebruik gemaakt: handel in goederen van boven de € 149.739,37, en bij overige inkomsten in deze categorie boven de € 99.759,58, is men verplicht naar het systeem van georganiseerde boekhouding te gaan. De getallen zijn nogal krom omdat deze afgeleid zijn vanuit het tijdperk dat de fiscale wetgeving nog in Escudos was: resp. 30 mln en 20 mln Escudos (artikel 28 CIRS, en sindsdien niet even aangepast zijn).
Tot de genoemde grenzen heeft men de keuze om te kiezen tussen beide systemen. Eenmaal de keuze gemaakt voor eenvoudige boekhouding moet men 3 jaar in dit systeem blijven. Tenzij de limiet in één jaar overschreden wordt met meer dan 25% of als men twee opeenvolgende jaren tot 25% over de limiet gaat, komt men automatisch in het georganiseerde boekhouding systeem terecht.

In het volgende artikel ga ik verder met de georganiseerde boekhouding en de btw aangiften.

Peter van Doorn
Técnico Oficial de Contas

Dit artikel is onderhevig aan wetswijzigingen.

U en de Finanças: vervolg op hoe komt de aanslag Portugese inkomstenbelasting tot stand

In de vorige editie heeft u gelezen hoe de belasting wordt berekend. Iedereen wil graag zo min mogelijk belasting betalen, binnen de kaders van hetgeen is toegestaan, en hiervoor zijn er de fiscale aftrekposten.

Inmiddels valt bij de meesten al de aanslag (of teruggave) over het jaar 2008 in de bus. Als u deze bekijkt heb ik in het vorige stukje tot en met regel 17 behandelt. De fiscale aftrekposten worden in regel 18 samengevat. Al meteen valt op dat de fiscale aftrekposten direct van de te betalen belasting in mindering worden gebracht. Dit in tegenstelling tot Nederland waarin de persoonsgebonden aftrek in mindering gebracht wordt op het inkomen en vervolgens over het belastbaar inkomen belasting gerekend wordt.
Schematisch ziet de Portugese berekening er globaal uit:

Inkomen
-/- Belastingvrije voet (afhankelijk van soort inkomen)
= Belastbaar inkomen
Calculatie van belasting
De te betalen belasting
-/- fiscale aftrekposten
-/- gemeentelijke reductie
-/- voorheffing
= te betalen of terug te vorderen belasting

De fiscale aftrekposten in Portugal:
Vooraf dient te worden opgemerkt dat alle fiscale aftrekposten gemaximaliseerd zijn, behalve de niet vergoede ziektekosten. De genoemde maxima en bedragen gelden voor het belastingjaar 2009.

1.Algemene aftrekbare som:
ongeacht het soort inkomen is er een algemene som welke als fiscale aftrekpost automatisch in mindering wordt gebracht op de te betalen belasting. Deze som is gebaseerd op de gezinssamenstelling. Dit is 55% van het minimum loon (€ 450,-) per volwassene vermeerdert met 40% van het minimum loon per kind. Als het kind op 31-12 niet ouder is dan 3 jaar dan mag de 40% verdubbelt worden. Mocht er nog familie in huis wonen zonder of met beperkt inkomen, dan is hiervoor ook een algemene som.

2.Ziektekosten:
Alle ziektekosten die niet (volledig) vergoed worden door een ziektekostenverzekering, kunnen hierbij opgevoerd worden. Van deze som wordt 30% in mindering gebracht, zonder dat hiervoor een maximum geldt.
Voor de ziektekosten die niet belast zijn met 0% of 5% BTW, geldt wel een maximum en zijn aanvullende eisen gesteld (zoals recept van de arts).
Voor ziektekosten die in het buitenland gemaakt zijn, gelden dezelfde eisen als deze in het binnenland gemaakt zouden zijn. Echter bij twijfel aan de echtheid van de documenten, mag en kan verlangd worden dat de documenten voorzien worden van een Apostille de Haia.

3.Ziektekostenverzekering:
De premie van de betaalde ziektekostenverzekering die uitsluitend het risico van ziekte dekken, wordt 30% in mindering gebracht, met een maximum van € 84 per volwassene en € 42 per kind.
Polissen afgesloten bij maatschappijen of tussenpersonen in de EU-landen wordt de premie ook geaccepteerd als fiscale aftrekpost.

4.Levensverzekering:
Van de betaalde premie is 25% aftrekbaar met een maximum van € 64,- per persoon.

5.Hypotheek en huur:
Hiervan is 30% aftrekbaar met een maximum van € 586,-. De som van de hypotheek is rente en aflossing samengeteld.
Bij huur moet er een huurcontract aanwezig zijn en bewijzen van ontvangst van de huurpenningen (recibo).

6.Uitgaven in verband met onderwijs van u of uw kinderen:
Van deze uitgaven is 30% aftrekbaar met een maximum van € 720,-, en dit bedrag is te verhogen als de uitgaven betrekking hebben op de opleiding van uw kinderen, met € 135,- per kind.

7.Overige fiscale aftrekposten:
donaties aan overheidsinstanties, kerken of sociale instellingen;
uitgaven in verband met verzorgingstehuis (tot 3e graad);
investeringen in alternatieve energie;
PPR: pensioenopbouw bij een Portugese bank;
Aanschafkosten van een PC, specifieke randvoorwaarde van toepassing.

Zoals u gewend bent, krijgt u ook hierbij een eenvoudig voorbeeld:
Stel de aangifte is van 2 volwassenen en twee kinderen van 4 en 7 jaar. Er zijn in het belastingjaar € 500,- aan ziektekosten (0% BTW) uitgegeven, alsmede € 1.500,- aan opleidingskosten voor de kinderen. Voorts is er nog € 1.000,- aan ziektekostenpremie betaald.
De berekening is als volgt:
Algemene aftrekbare som 2 volwassenen:     2 x 55% x € 450,- =     € 495,-
Algemene aftrekbare som kind:        2 x 40% x € 450,- =     € 360,-
Ziektekosten:                    30% x € 500,- =     € 150,-
Opleidingskosten:                30% x € 1.500,- =    € 450,-
Ziektekostenverzekering:            30% x € 1.000,- = het resultaat van deze som is hoger dan het maximum, en dit is: 2 x € 84,- + 2 x € 42,-=        € 252,-

Het totaal van de fiscaal aftrekbare som wordt dan:            € 1.707,-
Dit bedrag wordt direct in mindering gebracht op de te betalen belasting.
Mocht de som van de fiscale aftrekposten groter zijn dan de te betalen belasting, dan wordt het totaal van de fiscale aftrekposten, het bedrag van de te betalen belasting. De aanslag wordt dan nihil. Deze kan nooit negatief zijn, met andere woorden, u krijgt het meerdere niet retour.
Met maximaal gebruik te maken van de fiscale aftrekposten, kunt u uw belastingdruk verlagen.

De gemeentelijke reductie:
Iedere gemeente kan voor zijn inwoners bepalen dat er een reductie gegeven wordt op de te betalen inkomstenbelasting. Zo geeft de welvarende gemeente Loulé een reductie van 2% aan haar inwoners, terwijl het aangrenzende “concelho” Faro geen reductie geeft.

Een vraag uit de praktijk: “krijg ik belasting terug in Portugal?”
Algemene stelregel die voor ieder land geldt: als er vooraf geen belasting is ingehouden in het land waarin u de aangifte indient, dan krijgt u geen belasting terug.

In het volgende artikel ga ik u wat verder informeren over de overige inkomenscategorieën.

Peter van Doorn
Técnico Oficial de Contas

Dit artikel is onderhevig aan wetswijzigingen.

U en de Finanças: Hoe komt de aanslag Portugese inkomstenbelasting tot stand

Nadat éénmaal de aangifte inkomstenbelasting in Portugal is ingezonden, volgt er een aanslag. In dit artikel wil ik u graag meer vertellen hoe het belastbaar inkomen tot stand komt en hoe de belasting berekend wordt (tarieven geldend voor het jaar 2009).

Bepalen belastbaar inkomen:
Portugal onderscheidt de volgende inkomenscategorieën:
Categorie A: inkomen uit arbeid
Categorie B: inkomen uit zelfstandige arbeid en vrije beroepen (de éénmanszaak).
Categorie E: inkomen uit kapitaal
Categorie F: inkomen uit onroerend goed
Categorie G: inkomen uit vermogensvermeerdering
Categorie H: inkomen uit pensioen, lijfrente en alimentatie

In iedere categorie wordt per individuele belastingplichtige het belastbaar inkomen berekend. Het belastbaar inkomen resulteert uit het bruto inkomen verminderd met de belastingvrije voet voor die categorie. Vervolgens worden deze belastbaar inkomens per categorie bij elkaar opgeteld.

Categorie A is inkomen uit arbeid. Hieronder wordt verstaan salaris, loon, bonus, commissie, en verkregen voordelen uit vergoedingen in natura. Evenals in Nederland kent Portugal ook een bijtelling voor een auto van de zaak, echter moet er hierover een schriftelijk overeenkomst zijn tussen de werkgever en de werknemer. Ook wordt als inkomen aangemerkt alle vergoedingen die boven de vastgestelde belastingvrije vergoedingen vallen. Deze zijn voor 2009:
- Kilometervergoeding maximaal € 0,40 per kilometer;
- Lunchvergoeding € 6,41 per werkdag;
- Dagvergoeding voor medewerkers die buiten kantoor werken: afhankelijk van hun inkomen, maxima van € 46,86 tot € 62,75 (in het territorium Portugal, buiten het territorium van € 111,88 tot € 148,91).

Voor het vaststellen van de belastbaar inkomen in deze categorie mag op dit inkomen een belastingvrije voet in mindering worden gebracht, zijnde 72% van 12 maal het minimum loon.
Voor 2009 bedraagt dit € 3.888,-.

Categorie H is inkomen uit pensioen, lijfrentes en alimentatie.
Op deze inkomsten mag in mindering gebracht worden de belastingvrije som van € 6.000,- per persoon met inkomen. Echter deze belastingvrije voet wordt gereduceerd met 13% van het meerdere boven € 30.000,- inkomen in deze categorie. Bij een inkomen van € 76.153,85 of meer, blijft er dus nihil over van de belastingvrije voet.

Voor het vaststelling van het belastbaar inkomen in de andere categorieën kom ik in volgende artikelen op terug.

Vaststellen percentage belasting:
Alle categorieën bij elkaar opgeteld levert dus het belastbaar inkomen op. Deze som wordt gedeeld door 2 als er twee belastingplichtige op de aangifte vermeld staan (dus uw partner). Op het resultaat van deze deling worden de tabellen van de inkomstenbelasting los gelaten. Deze zijn voor 2009:
van 0,- tot 4.755,-        10,5%         correctiefactor              0,00
van 4.755,- tot 7.192,-    13,0%        correctiefactor           118,88
van 7.192,- tot 17.836,-    23,5%        correctiefactor           874,04
van 17.836,- tot 41.021,-    34,0%        correctiefactor        2.746,82
van 41.021,- tot 59.450,-    36,5%        correctiefactor        3.772,34
van 59.450,- tot 64.110,-    40,0%        correctiefactor        5.853,09
meerdere boven 64.110,-    42,0%        correctiefactor        7.135,29

Voorbeeld:
Uw geniet van een pensioen van € 24.000,-, en uw partner heeft geen inkomen.
Categorie H: Bruto inkomen        € 24.000,-
Belastingvrije voet            €   6.000,- (één persoon met inkomen)
Belastbaar inkomen            € 18.000,-
Voor de bepaling van het belastingpercentage wordt de 19.000 gedeeld door 2, zijnde 9.000. Deze valt in de schijf van 7.192,- tot 17.836,-, percentage is 23,5%.
Portugal heeft ook een progressief stelsel, echter wordt de belasting niet per schijf berekend (zoals in Nederland wel het geval is) maar wordt er een correctiefactor meegenomen.
Dus de 9.000 wordt vermenigvuldigd met 23,5% = 2.115,-. De correctiefactor voor 23,5% is 874,04. Deze wordt in mindering gebracht van 2.115,-. Blijft over 1.240,96.
We hebben eerder gedeeld door 2, dus moet het bedrag 1.240,96 weer vermenigvuldigd worden met 2. Dus de belasting voor fiscale aftrekposten is dan 2.481,92. De belastingdruk voor de fiscale aftrekposten in dit voorbeeld is 10,3% (= gemiddelde belastingpercentage).

De vraag uit de praktijk: “Ik ben al meerdere jaren in Portugal aangifte gedaan en heb telkens hetzelfde inkomen, en dezelfde hoeveelheid in geld fiscale aftrekposten, echter ga ik steeds meer belasting betalen. Hoe komt dit?”
De gepensioneerden die resident en belastingplichtig zijn in Portugal, hebben meerdere achtereenvolgende jaren een achteruitgang moeten slikken. In 2005 bedroeg de belastingvrije voet voor hen nog € 8.283,- per persoon met inkomen. De toenmalige regering heeft als compensatie destijds de laagste schijf verlaagd van 12% naar 10,5%., maar tevens ook de belastingvrije voet. Deze ging in 2006 naar € 7.500,-, in 2007 naar € 6.100,-, en uiteindelijk in 2008 en 2009 is de belastingvrije voet gegaan naar € 6.000,- per persoon met inkomen. U belastbaar inkomen wordt hierdoor hoger, dus de belasting ook.

In het volgende artikel ga ik verder met de samenstelling van de aanslag, specifiek over de fiscale aftrekposten.

Peter van Doorn
Técnico Oficial de Contas

Dit artikel is onderhevig aan wetswijzigingen.

U en de Finanças: toepassing van het belastingverdrag tussen Nederland en Portugal

In mijn vorige artikel heb ik u geïnformeerd over de waardevermeerdering van onroerend goed als inkomstenbron. In dit artikel wil ik u graag meer vertellen over de toepassing van het “Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Portugal tot het vermijden van dubbele belasting en het voorkomen van het ontgaan van belastingen met betrekking tot belastingen naar het inkomen en naar het vermogen” zoals het officieel heet, korter genoemd het belastingverdrag tussen Nederland en Portugal. Dit verdrag is van kracht sinds 01 januari 2001.

U wordt geacht een aangifte inkomstenbelasting in Portugal in te dienen als u hier fiscaal resident bent. U wordt beschouwd fiscaal resident te zijn als:
1) u langer dan 183 dagen per kalenderjaar in het territorium Portugal verblijft; of
2) u op 31-12 in het territorium Portugal bent met de intentie om langere tijd te blijven, indien u in dat kalenderjaar minder dan 183 dagen in Portugal geweest bent.
Het al dan niet in het bezit zijn van een “cartão de residência” staat los van de criteria van het fiscaal resident zijn. Het is uw eigen verantwoordelijkheid hoe u staat registreert bij de finanças, resident of niet-resident. Als u niet-resident bent, dan heeft u een fiscale vertegenwoordiger nodig die u rechten en plichten overneemt ten aanzien van de finanças.

U kunt diverse bronnen van inkomsten hebben, waarbij ik nu het vervolg van dit artikel vanuit ga dat u de Nederlandse nationaliteit heeft, fiscaal resident bent in Portugal (geen inwoner van Nederland), en dat de inkomsten uit Nederland komen.

Inkomsten uit tegenwoordige arbeid: oftewel u bent in loondienst.
Volgens het belastingverdrag, artikel 15, is de heffing in het algemeen toegewezen aan het land waar de werkzaamheden verricht worden.
Er zijn een aantal uitzonderingen waardoor in iedere situatie de heffing anders kan zijn, zoals bij sporters/artiesten, directeurbeloningen en detachering (tijdelijke uitzending).

Pensioen en lijfrente:
Hierbij wordt een onderscheid gemaakt hoe de pensioenopbouw in het verleden tot stand gekomen is: uit een dienstbetrekking met de overheid (publieksrechtelijk) of niet-overheid (privaatrechtelijk).
Artikel 19 van het belastingverdrag regelt de heffing van belastingplichtige die een dienstverband gehad hebben bij de overheid (ex-ambtenaren). Hierbij is de heffing verlegd naar Nederland. In Nederland kan men in het algemeen stellen dat een ABP pensioen opgebouwd is uit een functie bij de overheid, en is derhalve belastbaar in Nederland.

Voor pensioen inkomsten die niet onder artikel 19 vallen, is artikel 18 van toepassing. Hierbij is de heffing verlegd naar Portugal, tenzij er aan alle drie volgende criteria wordt voldaan:
1) er zijn fiscale voordelen in Nederland behaald bij het opbouw van pensioenen en lijfrenten en
2) Portugal heft niet tegen het algemene tarief en/of betrekt deze inkomsten voor minder dan 90% in de heffing en
3) het totale bedrag pensioen en lijfrente in een kalenderjaar zijn hoger dan € 10.000,-.

Sociale uitkering (ANW-, WAO-, WAZ-, WaJong-uitkering):
Allen belast in Portugal. Ook hier zijn de drie voornoemde criteria van toepassing.

Rente en dividend:
Het bezit van vermogen is vrij van belasting in Portugal. De vruchten of resultaat wat u met het vermogen behaald, is belastbaar. Dus rente en dividend zijn belastbaar volgens de Portugese fiscale wetgeving.
Volgens het belastingverdrag tussen Nederland en Portugal mag de in Nederland geheven belasting 10% van het bruto bedrag niet overschrijden, zowel bij rente (artikel 11 lid 2) als bij dividend (artikel 10 lid 2).
Bij rente wordt (nog) geen bronheffing in Nederland ingehouden. Sedert 01/01/2007 wordt er bij dividenden voor buitenlands belastingplichtige 15% bronheffing ingehouden (voorheen 25%).
Het teveel ingehouden belasting kan worden teruggevorderd bij de Nederlandse belastingdienst. De Portugese belastingdienst zal de maximaal 10% ingehouden bronheffing accepteren.

Tot slot een vraag die mij al veel gesteld is: ik mag toch kiezen waar ik belasting betaal?
Hierbij wordt dan verwezen naar de mogelijkheid van keuze die de Nederlandse belastingdienst biedt voor buitenlands belastingplichtige. Ik citeer de Nederlandse belastingdienst: “u kunt kiezen om behandelt te worden als binnenlands belastingplichtige met als voordeel dat u gebruik kunt maken van de fiscale aftrekposten van Nederland.” Er wordt niet gesproken over de nadelen. De keuze optie staat los van het belastingverdrag. Het verdrag is uiteindelijk bepalend welk land er inkomstenbelasting mag heffen over uw inkomsten, en niet de keuze mogelijkheid gegeven door de Nederlandse belastingdienst. Dit is zeer misleidend, u heeft geen keuze! Dit zou kunnen leiden tot dubbele heffing.

Ook ben ik al vaak de misvatting tegengekomen dat als men belasting betaald in Nederland, dan niet in Portugal aangifte hoeft in te dienen. U kunt wel aantonen dat u in ieder geval belasting betaald in een land en dan tenminste geen belastingen ontduikt, echter is deze opvatting niet correct. Als u fiscaal resident bent in Portugal, wordt u geacht uw wereldinkomen in Portugal aan te geven.

In het volgende artikel wil ik u graag meer vertellen over de belastingheffing en fiscale aftrekposten in de Portugese inkomstenbelasting.

Peter van Doorn
Técnico Oficial de Contas

Dit artikel is onderhevig aan wetswijzigingen.

U en de Finanças: Mais – Valias bij onroerend goed.

In een serie “U en de finanças” die de komende maanden in het blad van de NCA gepubliceerd gaan worden, worden onderwerpen besproken waarmee u als resident én niet resident in Portugal te maken kunt gaan krijgen.
Als eerst onderwerp wil ik graag beginnen met een veel besproken onderwerp: de waardevermeerdering van onroerend goed.

Het begrip mais – valias in het Portugees zou vertaald kunnen worden in het Engels als capital gains, en in het Nederlands waardevermeerdering. In tegenstelling tot het Box 3 principe (de vermogensrendementsheffing van 1,2%) in Nederland, kent de Portugese fiscale wetgeving dit principe niet. Het bezit van vermogen is vrij van belastingen in Portugal. Echter de vruchten of resultaat wat u met het vermogen behaald is belastbaar. Hierbij valt te denken aan rente, dividend, aan-/verkoop resultaat aandelen, verhuur, verkoop onroerend goed, etc. In dit artikel wordt de fiscale afrekening van waardevermeerdering van het onroerend goed globaal toegelicht.

In het huidige economische klimaat in de Algarve, eigenlijk in heel Portugal en de wereld, staan de prijzen van het onroerend goed onder druk. Dan heeft u eindelijk uw woning verkocht en dan komt ook nog de finanças om de hoek kijken om met u de eventuele waardevermeerdering van uw woning af te rekenen. Hierbij wordt door de fiscale wetgeving inkomstenbelasting (Código de IRS) een onderscheid gemaakt tussen resident of niet resident zijn.

Niet fiscaal resident:
Als niet resident in Portugal dient u ten aller tijde af te rekenen met de finanças. De gehele waardevermeerdering (100%) is onderhevig aan een flat rate van 25% belasting.

Fiscaal resident:
Als fiscaal resident in Portugal kunt u gebruik maken van het fiscale voordeel dat het vrijgekomen kapitaal opnieuw geherinvesteerd wordt. Dit kan alleen als de woning uw hoofdverblijf is, en de herinvestering plaats vindt in onroerend goed met hetzelfde doel, namelijk dienen als uw hoofdverblijf. In alle overige gevallen wordt u geacht direct af te rekenen met de finanças.
Mocht er waardevermeerdering afgerekend moeten worden dan heeft de resident nog een fiscaal voordeel, namelijk dat alleen 50% van de waardevermeerdering bij het belastbaar inkomen geteld wordt.

Hoe komt de waardevermeerdering tot stand?
De bepaling van de waardevermeerdering komt tot stand door het verschil tussen de verkoopprijs minus de aankoopprijs, gecorrigeerd met inflatie, minus gemaakte kosten. De uitkomst is de waardevermeerdering, welke ook natuurlijk een negatieve uitkomst zou kunnen hebben, die aangegeven dient te worden.

Welke kosten mogen in mindering gebracht worden op de waardevermeerdering?
De kosten die mogen in mindering gebracht worden zijn:
1)bij de aankoop betaalde IMT (voorheen SISA), de overdrachtsbelasting;
2)aankoopkosten: notaris, advocaat en registratiekosten;
3)fee van de makelaar mits de makelaar vermeld staat in het verkoopcontract;
4)alle kosten die de waarde van het onroerend goed hebben doen toenemen (dus geen onderhoud), welke aantoonbaar zijn met facturen en hebben plaatsgevonden in 5 jaar voor de vervreemding. Het laatste criterium zou een punt van discussie kunnen zijn omdat de meeste uitgaven bij de aanschaf plaats vinden (gelijk verbouwen bij aankoop of nieuwbouw bijvoorbeeld) en dat men langer dan 5 jaar in het onroerend goed blijft wonen.

Wat verstaat de finanças onder herinvesteren?
De resident heeft als fiscaal voordeel dat de opbrengst van het hoofdverblijf mag herinvesteert worden in onroerend goed dat weer als hoofdverblijf gaat fungeren. De afrekening wordt als het ware uitgesteld of doorgeschoven. In de fiscale wetgeving staat vermeld dat het gehele verkoopbedrag minus hypotheek, dus het vrijgekomen eigen kapitaal, herinvesteert dient te worden.
Mocht de herinvestering niet toereikend zijn dan wordt er proportioneel afgerekend.
Er staat ook nog een termijn voor het volbrengen van de herinvestering. Deze termijn is per 01-01-2009 verruimt. U kunt 24 maanden voor de verkoop en 36 maanden na de verkoopdatum een ander object aanschaffen.
Sedert 2007 is het ook mogelijk (door uitspraak van het Europese Hof) in een ander EU land te herinvesteren.

Hoe en wanneer moet ik de verkoop aangeven bij de finanças?
Van de finanças zult u (tot nu toe) geen bericht ontvangen dat er een aangifte van u wordt verwacht voor een bepaalde datum. U dient zelf het initiatief nemen (lees: de plicht ligt bij u) om een belastingaangifte in te dienen. Deze kan ingediend worden in het kalenderjaar volgend op het jaar van vervreemding, tussen (via internet) 16 april en 25 mei.
U dient in alle gevallen aangifte te doen, ook als u alles herinvesteert heeft. De finanças verwacht dat u dit inzichtelijk maakt voor hen.

In het volgende artikel wil ik u graag meer vertellen over de Portugese inkomstenbelasting en het belastingverdrag ter voorkoming van dubbele belasting en fraude tussen Nederland en Portugal.

Peter van Doorn
Técnico Oficial de Contas

Dit artikel is onderhevig aan wetswijzigingen.